Fundacja Instytut Edukacji Kreatywnej INEK

 

             „Los sprzyja umysłom dobrze przygotowanym”
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   
  
Ludwik Pasteur



      

 

Metody aktywizujące – część 1

 

 


Pierwsze spotkanie z klasą jest bardzo ważne, zwłaszcza gdy uczniowie się nie znają. Dlatego istotne są dość krótkie ćwiczenia integracyjne, ustawienie ławek tak, aby wszyscy mogli widzieć swoje twarze, zapamiętanie imion i informacji o każdej z osób.

 Jednym z ćwiczeń pozwalającym uczniom poznać się i polubić nawzajem jest na przykład “wymiana”: piszemy na kartkach kilka zdań o swoim życiu, a następnie chodzimy po sali i negocjujemy wymianę na kartki z innymi osobami. Idealnie będzie, gdy każdy wymieni się z każdym tymi kartkami. Po każdej wymianie uczniowie mówią swoim rozmówcom, dlaczego się wymienili. Np: “Sylwi dziadkowie są z Litwy, a ja tam zawsze chciałem pojechać”.

Innym zadaniem może być “polowanie”: rozdajemy uczniom kartki ze zdaniem “znajdź osobę która... lubi jazz, ma psa, jest dobra w grze w szachy, chce zostać lekarzem, itp.” Wystarczy znaleźć jedną osobę do swojego opisu i nie przeciągać ćwiczenia, a raczej zainspirować ich do dalszego poznawania kolegów.

Kolejnym ćwiczeniem aktywizującym jest “reklama”: grupujemy uczniów po 3-4 osoby i prosimy o ułożenie wspólnej reklamy (na kartonie lub jako scenka), która będzie prezentować ich zalety, umiejętności i potencjał. Można to ująć jako ogłoszenie grupy osób szukającej razem pracy lub mającej wspólny pomysł.

Sympatycznym ćwiczeniem jest też “grupowanie”: ustawiamy osoby według podobieństw w jakiejś kategorii (np. ci, którzy mają siostrę, brata lub są jedynakami), a następnie podają ręce kolegom z ich grupy. Potem wyznaczamy inny podział, i kolejne. Za każdym razem uczniowie ustawiają się w inne grupy i wewnątrz nich podają sobie dłonie.

Podobnie świetnie się sprawdza zabawa w ustawianie się według ukrytej zasady. W każdej grupce jest od 4 do 6 osób. Ich zadaniem jest umówić się, jak się ustawią w szeregu. Gdy już się ustawią, pozostałe grupy zgadują, np.: według koloru włosów (od najjaśniejszych do najciemniejszyc)h, według odległości z domu do szkoły, według rozmiaru butów? Pomysłów jest wiele i dzieci są w tym ćwiczeniu bardzo twórcze.

Jeśli spotykacie się po dłuższej przerwie, warto zachęcić uczniów do wspólnej wymiany informacji, jakie pamiętają z ostatnich zajęć, przemyśleniami i doświadczeniami związanymi z przedmiotem. Można aktywizować osoby, które się już znają znacznie po rozpoczęciu roku szkolnego; zaproponujmy im wymyślenie spotu telewizyjnego, który zareklamuje nasz przedmiot, np. “chemia ułatwia życie” i prezentacja detergentów. Warto wprowadzić element humoru i skorzystać z rekwizytów.

Zainteresowanie możemy też rozbudzić rozdając uczniom czyste kartki, na których anonimowo zapiszą pytanie dotyczące zajęć. Można to rozbudować w ten sposób, że każdy podaje swoją kartkę sąsiadowi po prawej stronie i wpisuje pytanie na kolejnej. Następnie nauczyciel zapisuje ciekawsze lub te powtarzające się pytania na tablicy i udziela odpowiedzi. Innym wariantem są pytania merytoryczne dotyczące programu lekcji. Uczniowie najpierw dzielą się swoją wiedzą, a potem zadają pytania. Zadanie to może odbywać się w małych grupkach, przy czym zalecane jest aby sobie nawzajem wyjaśniali kwestie, w których mają wiedzę. Na pozostałe pytania nauczyciel odpowiada dopiero w trakcie prowadzenia zajęć, kładąc szczególny akcent w tych miejscach.

Na tym kończymy i zapraszamy do lektury kolejnych części artykułu o metodach aktywizujących i zabawach edukacyjnych.